Skuteczny whistleblowing podnosi rentowność

Lut 5th Skuteczny whistleblowing podnosi rentowność
Dodano wtorek 5th 8:32:11

Na pytanie „Czy potrafisz złamać zmowę milczenia wobec nadużyć w mojej firmie?” 30% polskich pracowników odpowiada, że TAK, natomiast aż 70% odnosi się do pytania negatywnie. Dzieje się tak z kilku powodów. Najważniejszym jest fakt, że sygnalista wciąż ma w naszym kraju negatywną konotację. Kojarzy się z niechlubnym donosicielstwem i denuncjacją. Drugiego, niemniej istotnego, można upatrywać w braku w Polsce przejrzystych i spójnych regulacji prawnych dotyczących sygnalistów. Co prawda pojedyncze artykuły w takich ustawach jak Kodeks pracy czy Prawo bankowe ujmują kwestie zgłaszania nadużyć przez pracowników, jednakże brak jest ujęcia całościowego i wyczerpującego, które niewątpliwie pomogło by zmienić postrzeganie tego zjawiska przez ogół społeczeństwa. Obecny stan prawny ma wkrótce diametralnie się zmienić za sprawą nowej ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary obejmującej m.in zagadnienie sygnalistów.

Na razie trudno jest ocenić wpływ sygnalistów i systemów do zarządzania zgłoszeniami na funkcjonowanie spółek w Polsce. Inaczej ma się sytuacja w krajach rozwiniętych, z których modelowym przykładem są Stany Zjednoczone. Tam rozwiązania dotyczące sygnalistów sięgają jeszcze wojny secesyjnej i są mocno zakorzenione w świecie biznesu, co przekłada się na olbrzymią rolę pracowników w identyfikowaniu przypadków nadużyć. Tam też zjawisko to doczekało się wielu szczegółowych badań naukowych, które nie pozostawiają wątpliwości, że poważne potraktowanie kwestii sygnalistów przez zarząd ma niewątpliwie pozytywny wpływ na wiele aspektów funkcjonowania firmy.

Jednym z ciekawszych opracowań dotyczących sygnalistów jest wydany pod koniec 2018 r. raport przygotowany przez ekspertów Uniwersytetu Georga Waszyngtona i Uniwersytetu
w Utah pn. „Dowód na wykorzystanie i skuteczność wewnętrznych systemów zgłaszania nieprawidłowości” (“Evidence on the Use and Efficacy of Internal Whistleblowing Systems”). Jest to empiryczna analiza zanonimizowanych danych zgormadzonych przez 15 lat przez jedną z największych firm zajmujących się systemami zgłaszania nadużyć – NAVEX Global.

Najważniejszym wnioskiem badania jest potwierdzenie faktu, że wewnętrzny system zarządzania nadużyciami należy traktować w charakterze inwestycji, przynoszącej organizacji wymierne zyski. Analizując dane liczbowe wykazano, że firmy, w których ww. systemy faktycznie (a nie tylko teoretycznie) funkcjonowały, średnio odnotowały:

  • zwiększoną rentowność i produktywność siły roboczej mierzone wskaźnikiem rentowności aktywów (return on assets – ROA);
  • ogólny spadek ilości pozwów sądowych wnoszonych przeciwko spółce;
  • znaczne obniżenie kosztów wynikających z podpisania ugody w przypadku gdy doszło już do procesu;
  • o wiele mniej przypadków „wycieku” informacji dotyczących nadużyć do mediów i organów regulacyjnych, co w znaczący sposób ograniczyło straty finansowe będące wynikiem utraty reputacji czy orzekanych kar.

Wyniki badania rozwiewają też mit, że wiele zgłoszeń nadużyć dokonywanych w ramach wewnętrznego systemu świadczy o poważnych problemach w organizacji. Udowodniono, że tak naprawdę liczba zgłoszeń jest wprost proporcjonalna do poziomu ładu korporacyjnego i kultury etycznej panujących w firmie. Co za tym idzie, otwarty i chętniej sygnalizujący problemy personel sam przyczynia się do wcześniejszego i skuteczniejszego eliminowania patologicznych sytuacji, a co za tym idzie ma realny wpływ na zwiększenie rentowności swojej organizacji.

Raport również jasno wykazuje, że sama infolinia dla sygnalistów to stanowczo za mało. Aby rozwiązanie było skuteczne musi istnieć cały system zarządzania nieprawidłowościami. Oznacza to, że ktoś musi przyjąć zgłoszenie i skierować je do odpowiedniej osoby lub organu w celu dokonania klasyfikacji domniemanego czynu. Po spełnieniu odpowiednich kryteriów przeprowadzane jest dochodzenie. Po jego zakończeniu, niezależnie od rezultatu, należy skontaktować się z sygnalistą w celu przekazania wstępnego sprawozdania, ew. uzyskania dodatkowych informacji lub poinformowania o sposobie rozwiązania problemu.

Jest to pierwsza publikacja, która bazując na autentycznych danych wykazała tak ścisły związek pomiędzy wskaźnikiem rentowności, a zastosowaniem systemu zarządzania zgłoszeniami nadużyć. Pomijając wymagania narzucane przez przepisy procedowanych obecnie aktów prawnych, implementacja systemu przez zarząd jest stosunkowo prostym i skutecznym sposobem na poprawę wyników finansowych organizacji oraz podwyższenia poziomu ładu korporacyjnego i kultury etycznej.

Cały raport do pobrania: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3273589

Secution Sp. z o.o

  • ul. Grzybowska 87
  • 00-844 Warszawa
  • NIP 5272776846

 

Newsletter

Materiały eksperckie będą wysyłane w cyklach miesięcznych. Zapraszamy.