Rozszerzony przepadek mienia

Sie 26th Rozszerzony przepadek mienia
Dodano piątek 26th 10:26:07

Instytucja tzw. „rozszerzonego przepadku mienia” w projekcie nowelizacji kodeksu karnego i innych ustaw w kontekście.

Pojęcie konfiskaty rozszerzonej
Ostatnio dość nośnym tematem jest projekcie ustawy o tzw. „konfiskacie rozszerzonej”, której wprowadzenie do krajowego porządku prawnego szumnie zapowiedziane zostało przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Pod pojęciem „konfiskaty rozszerzonej”, czy inaczej „rozszerzonego przepadku mienia” kryje się możliwość o wiele bardziej zdecydowanej ingerencji organów ściągania i wymiaru sprawiedliwości w nielegalnie zdobyty majątek.

Projekt ustawy zakłada wprowadzenie sankcji, które nie ograniczą się jedynie do odbycia orzeczonej kary, a spowodują możliwość skorzystania z rozwiązań, które ułatwią organom sięganie po „owoce” działalności przestępczej. Ułatwienie to ma zostać zmaterializowane we wprowadzeniu szeregu domniemań prawnych. Innymi słowy w niektórych sytuacjach to przedsiębiorca będzie musiał wykazać, iż uzyskane przez niego składniki majątku nie pochodzą z przestępstwa.

Cele nowelizacji
Podstawowym założeniem tego projektu jest zaostrzenie dolegliwości za popełnienie przestępstw z których sprawcy uzyskują znaczne korzyści majątkowe, przede wszystkim o charakterze fiskalnym. Planowana nowelizacja ma być jednym z narzędzi służących do uszczelniania systemu podatkowego, a tym samym chronienia Skarbu Państwa przed dotkliwymi stratami.

Założenia projektu
Trzonem wprowadzanych zmian ma być nowe brzmienie art. 45 § 2 i 3 kodeksu karnego i ich odpowiedników w kodeksie karnym skarbowym. Zgodnie z proponowanym nowym brzmieniem tych przepisów, zastosowane „konfiskaty rozszerzonej” ma dotyczyć osób które zostały skazane za przestępstwa spełniające wskazane w projekcie ustawy wymogi, a mianowicie:

  • przestępstwa z których sprawca uzyskał choćby pośrednio znaczną korzyść majątkową,

  • przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, których górna granica jest nie niższa niż 5 lat (w przypadku przestępstw skarbowych ta granica to 3 lata),

  • przestępstwa popełnione w zorganizowanej grupie przestępczej, albo związkach mających na celu popełnianie przestępstw.

W zakres powyższego mogą wejść przede wszystkim przestępstwa popełnione przeciwko obrotowi gospodarczemu, a więc m.in. przekupstwo na stanowisku kierowniczym, czy pranie brudnych pieniędzy. Swoim zasięgiem projekt ustawy może objąć w zasadzie wszelkie czyny zabronione możliwe do popełnienia przez przedsiębiorców.

W razie wydania przez Sąd wyroku skazującego, uważa się, że mienie nabyte przez sprawcę w ciągu 5 lat przed popełnieniem przestępstwa stanowi korzyść majątkową uzyskaną nielegalnie. Nie ma przy tym znaczenia, że mienie to zostało przekazane na jakąś inną osobę. Aby wykazać, że określony majątek został uzyskany w sposób legalny, sprawca lub osoba na którą został on przeniesiony, będzie musiała tą okoliczność udowodnić.

Należy zwrócić uwagę, iż w praktyce zgodnie z projektem ustawy, instytucja orzeczenia przepadku mienia będzie mogła zostać użyta także w postępowaniu przygotowawczym.
Jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania przygotowawczego, organ wyda postanowienie o zabezpieczeniu określonych składników majątkowych przedsiębiorstwa, a postępowanie zostanie umorzone, bądź zawieszone ze względu na wystąpienie określonych w ustawie przesłanek (np. śmierć sprawcy, przedawnienie karalności), to zabezpieczony majątek po upływie 3 lat przejdzie na własność Skarbu Państwa, chyba że osoba zainteresowana wykaże, że mienie i środki służące na jego nabycie są legalnego pochodzenia.

Niewątpliwie obecny kształt ustaw stwarzałby dla przedsiębiorców bardzo duże ryzyko i w sposób nieuzasadniony przerzucałby na nich ciężar udowadniania swojej niewinności. Niebezpieczne wydaje się także otwarcie „furtki” dla orzekania o przepadku mienia bez wydania przez Sąd skazującego wyroku.

Autor:
Piotr F. Piesiewicz, Adwokat
Pruchniewicz Staniszewski i Wspólnicy Adwokaci Spółka Partnerska

Secution Sp. z o.o

  • ul. Grzybowska 87
  • 00-844 Warszawa
  • NIP 5272776846

 

Newsletter

Materiały eksperckie będą wysyłane w cyklach miesięcznych. Zapraszamy.